خبرهای آزاد

دولت کودتايي احمدي نژاد موفق شد 16 ماه بعد از برکشيدن، نيروهاي نظامي غرب و متحدان آن را به آب هاي خليج فارس بياورد. اين هفته مانور نظامي آمريکا در خليج فارس و دهانه درياي عمان آغاز شد. در اين مانور، انگليس، فرانسه، استراليا، ژاپن، بحرين، روسيه، کره جنوبي، کويت و امارات متحده عربي به عنوان عضو يا ناظر شرکت داشتند.

در اين مانور دو ناو جنگي و اتمي آمريکا،"اينتر پرايز" و "آيزنهاور" حضور داشتند. دومي همان ناوي است که در بمباران موشکي افغانستان نقش اصلي را داشت و رئيس دولت "مقدس" جمهوري اسلامي آن را"قراضه" و از "کارافتاده" ارزيابي کرد.

اغلب خبرگزاري هاي دنيا اين مانور را "مقدمه عمليات اصلي عليه ايران" گزارش دادند و سايت نظامي "جين" آن را "آغاز حمله نظامي به ايران" دانست. در گزارش دقيق اين سايت که برگردان آن در سايت آفتاب منتشر شد،آرايش جنگي ايران ـ آمريکا با دقت تمام شرح داده شده است.

اين هفته در همان حال که ناوهاي جنگي در آب هاي خليج فارس گشت مي زدند، شبکه ماهواره اي ديسکاوري پخش گزارش "ايران، خطرناک ترين کشور" را در سطح جهان آغاز کرد. اين گزارش توسط تد کابل تهيه شده است که خبرگزاري فارس ـ متعلق به جناح راست ـ او را "خبرنگار کهنه کار آمريکايي" ناميده است. تد کابل، همان خبرنگاري است که قبل از آغاز عمليات عليه افغانستان و عراق گزارش هاي مشابهي را تهيه و از شبکه هاي جهاني پخش کرده بود. گزارش کنوني اين خبرنگار حرفه اي آمريکايي هم مانند موارد قبلي، افکار عمومي جهان را براي حمله به ايران آماده مي کند.

رئيس جمهور احمدي نژاد که نمي تواند جواب کارگران گرسنه را بدهد و همين هفته از مجلس تقاضاي 3/5 ميليارد دلار براي واردات بنزين کرده، حتما بعد ازتماس با "خدا" ـ که او ادعاي نمايندگيش را دارد ـ درباره اين حوادث گفت: "همه چيز ممکن است."

منوچهر متکي، وزير خارجه اش اين مانور را "تحريک آميز" خواند؛ و "دکتر" غلامحسين الهام، سخنگوي دولت، انگار که با دسته کورها طرف باشد، در جمع خبرنگاران گفت:"مانور در آب هاي ايران انجام نمي شود" و از قول فرماندهي مانور اعلام کرد: "اين عمليات عليه ايران نيست."

و روزنامه کيهان که مدير مسئولش در جريان تصميمات بالاترين ارگان نظام هست، مثل هميشه به طور روشن و در تيتر اول 84 خود اعلام کرد: "درگيري با ايران پايان برتري نظامي آمريکاست."

و درست همان روز دوشنبه که مانور آغاز شد، قطعنامه تحريم ايران به شوراي امنيت سازمان ملل ارائه شد تا دوشنبه هفته بعد به راي گذاشته شود. اين هم دستاورد ديگر ضد ملي دولتي امنيتي ـ نظامي است که سرانجام دارد به نتيجه مي رسد. و البته دولتمردان جمهوري اسلامي اطمينان دارند که چنين نمي شود. روز سه شنبه "حاج آقا" مهدي مصطفوي، قائم مقام وزير امور خارجه در يک همايش علمي به طور رسمي اعلام کرد: "پيش نويس قطعنامه شوراي امنيت عليه ايران تصويب نمي شود." اين اطمينان بايد از"موضع روسيه" بيايد که"ظاهرا" و "فعلا" با تصويب قطعنامه مخالفت مي کند تا در لحظه آخر و بادريافت وجه و تضمين لازم، برگ آخرش را رو کند.شايد هم تعبير خبرگزاري ها از لحن"خيلي ملايم" پيش نويس، اين توهم را پيش آورده است. لحني که در آرامش خود توفان را پنهان دارد و قدمي ديگر در راهبرد جهاني عليه جمهوري اسلامي است و با حوادث منطقه و جهان پيوند تنگاتنگ دارد. گفت و گوي پنهان حماس و اسراييل در لندن و بازگشت کره شمالي به ميز مذاکره، بخشي از حرکت "شطرنج بزرگ" قرن است که اين هفته اتفاق افتاد. اقدامات اقتصادي آن هم، به قول سعيد ليلاز آغاز شده است: "تحريم ايران عملا آغاز شده است. هيچ بانک اروپايي ال سي هاي ايران را قبول نمي کند."

اين هفته کودتاي خزنده و دقيقا برنامه ريزي شده "طالبان ايران" چند گام جلوتر رفت. ليست نهايي "مصباحيه" ـ سيستم پيچيده مذهبي، نظامي ـ امنيتي به رهبري مصباح يزدي ـ آماده شد. اين ليست با فهرست"جامعتين" ـ جامعه مدرسين و روحانيت ـ تفاوت کوچکي دارد: اسامي هاشمي رفسنجاني و حسن روحاني از آن حذف شده است. به اين ترتيب رقابت بين دو جريان جناح راست خواهد بود که هر کدام براي نشستن بر کرسي رهبري خيز برداشته اند. دولت و مجلس هم آماده اند تا با عملياتي کردن "لايحه جامع انتخابات" اختيار راي مردم را به دست "بسيج" بسپارند؛ امري که بيانيه اين هفته سازمان مجاهدين انقلاب اسلامي آن را "ضد منافع ملي و مصالح کشور" ارزيابي کرد.

اصلاح طلبان حکومتي هم که از تحويل دو دستي دولت توسط محمد خاتمي به نظاميان کاملا درهم شکسته و منزوي شده اند، به گفته محمد سلامتي، "نگران رد صلاحيت گسترده" نامزدهايشان هستند. اتفاقي که ناظران سياسي معتقدند خواهد افتاد و از هم اکنون سبب واکنش بهزاد نبوي شده است. او براي اولين بار از "ترک صحنه انتخابات" خبر داد و گفت اصلاح طلبان حاضر نخواهند بود "هيزم" گرم شدن انتخابات بشوند. منظور او انتخابات شوراي شهر است که از هم اکنون "سرداران" سابق و اسبق با پوشيدن لباس شخصي آماده قبضه آن شده اند.

اين هفته اجتماعات مکرر کارگران گرسنه که از وزير کار دولت مهرورزي مي خواستند "حيا کند" پرده از يک اقدام ضد ملي ديگر برداشت. عليرضا محجوب در اجتماع کارگران گفت: "صنايع نساجي کشور که روزگاري 900 هزار کارگر داشت نابود شد. 200 هزار کارگر از 500 واحد صنعتي اکنون از 3 ماه تا 5 ماه است که حقوق نگرفته اند." و از سر اتفاق عدد 200 درست هزينه سفرهاي استاني رئيس جمهور "مقدس و محبوب و انقلابي" است. يک مقام وزارت نفت اين هفته اعلام کرد اين هزينه که از بودجه شرکت نفت تامين مي شود 200 ميليارد تومان است. همان پول نفتي که به جاي سفره خالي کارگران از سفرهاي رئيس جمهور سردرآورد. رئيس جمهوري که چنان خود را صاحب اختيار ايران مي پندارد که در اجتماع مردم ورامين به غرب ـ يعني همان استکبار و دشمن و ...ـ وعده مي دهد که "ايران حاضر است تا 50 سال نفت کشورهاي صنعتي را تامين کند." آن هم ايراني که به قول کارشناسان اقتصادي ترقي رشد نقدينگي به 40 درصد، آن را در آستانه تورم لجام گسيخته اي قرار داده است. و بيانيه کانون نويسندگان ايران، سانسور حاکم بر آن را "سياه ترين دوران ايران" مي خواند و 10 شخصيت سياسي در نامه مشترکي "فشارهاي سياسي" بر دانشگاه هايش را محکوم مي کنند.

در پايان هفته بابک احمدي در اجتماع دانشجويان، حرفي را زد که شبيه آن را زنده ياد مهندس مهدي بازرگان در دادگاه رژيم گذشته گفته بود: "اين دانشجويان آخرين نسلي هستند که مطالبات خود را خونسرد، آرام و با زبان خوش مطرح مي کنند."

 غيرخودي هاي ممنوع (شهرام رفيع زاده)

بر اساس دستور العمل وزارت ارشاد "مطبوعات ملزم هستند از اخبار و اطلاعات تارنماهايي استفاده كنند كه هويت فرستنده پيام مشخص و قانوني باشد". در اين فاصله "وضعيت تارنماهاي خبري كه از اين وزارتخانه مجوز دريافت نكرده‌اند ولي به كار اطلاع رساني مشغول هستند" نيز "ساماندهي" خواهد شد. در دو ماه گذشته اين دومين نامه اي است که مطبوعات را از استفاده از اخبار سايت هاي اينترنتي منع کرده است. البته سايت هاي "غيرخودي".

محدود سازي مطبوعات و رسانه ها توسط وزارت ارشاد قدم به قدم به پيش مي رود. در روزهاي اخيرخبرگزاري جمهوري اسلامي به نقل از علاء الدين ظهوريان، مدير کل مطبوعات داخلي ارشاد از "تاثير خبرگزاريها برفضاي رسانه‌اي كشور" خبر داد و اينکه "براي رسيدن به نظام جامع رسانه‌اي كشور بايد تعريف مشخصي از خبرگزاريها و تفكيك آن از ساير تارنماهاي اطلاع‌رساني ارايه كرد".

پيش از اين نيز در نيمه شهريور ماه گذشته، وزارت ارشاد با صدور دستور العمل ديگري به روزنامه و نشريات چاپي اعلام کرده بود که تنها مجازند از چند خبرگزاري و سايت مورد تاييد اين وزارتخانه به عنوان منبع خبر استفاده کنند. درآن دستورالعمل تاکيد شده بود که "اين تصميم پس از مذاكرات طولاني در شوراي امنيت ملي اخذ شده است". بر اساس آن دستور منابع خبري معتبر و مورد تاييد وزارت ارشاد شامل 24 خبرگزاري مجوزدار از وزارت ارشاد به اين شرح معرفي شده بودند؛ "ايرنا، ايسنا، فارس، ايپنا، ميراث، شانا، ايكنا، شبستان، باشگاه خبرنگاران جوان، ايانا، ايونا، مركز اطلاع رساني فلسطين، واحد مركزي خبر، ايلنا، مهر، پانا، شبكه خبر دانشجو، موج، آنا، ايتكا، قدس، سينا، ايسكا نيوز و ايسجا". اين دستوالعمل نيز حاوي تهديد و هشدار به مطبوعات بود: "درج هر گونه خبر و يا مطلبي از منابع ديگر، ارگان هاي مطبوعاتي را در معرض خطر قرار خواهد داد".

سايت هاي بي نشان خودي

در حاليکه اغلب سايت ها و خبرگزاري هاي منتقد دولت تحت فشار فيلترينگ و برخوردهاي قضايي و امنيتي قرار دارند، ده ها سايت وابسته به مقامات دولتي که هر يک تنها اخبار مورد نظر يکي از مقامات دولتي و وابستگان او را منتشر مي کند، مثل قارچ روييده اند. بيشتر مديران اين سايت ها نيز از معاونين رييس جمهور، وزرا و معاونين وزرا و روساي سازمان ها و مديران کل هستند که در برخي موارد اختلافات مقام هاي دولتي را تشديد کرده و حتي به افشاگري برخي عليه برخي ديگر منجر شده است.

اغلب اين سايت ها در يک سال گذشته و از هنگام به قدرت رسيدن راستگرايان تندرو، با ادبياتي مشابه برخي از روزنامه هاي راستگرا و نزديک به محافل امنيتي آغاز به کار کرده اند. سايت هاي عارف نيوز، فردا نيوز، آسمان نيوز، رجا نيوز، شمال نيوز، ديدار نيوز، نوسازي، شريف نيوز، خورشيد، خدمت، نقطه، البرز، الف از جمله اين سايت ها هستند. و در حاليکه معاون مطبوعاتي آقاي صفار هرندي مطبوعات را از استفاده از منابع "بي نام و بي نشان" برحذر مي دارد، اين سايت ها در اغلب موارد از معرفي مسئولان، منابع مالي و خط مشي خود خودداري مي کنند. اين منابع روزانه با انتشار ده ها خبر و گزارش، که در پاي هيچ کدام حتي اسم مستعار نويسنده نيز به چشم نمي خورد، بخش هايي از دولت و در مواردي بخش هايي از حکومت را مورد انتقاد قرار مي دهند و گاهي دست به افشاگري بر عليه ساير بخش هاي دولت يا قوه قضاييه و مجلس مي زنند.

خبرگزاري آفتاب، اخيرا به نقل از منابع نزديک به اصولگرايان خبر داد که: «مسئولان ستادهاي انتخاباتي حامي دولت به برخي از سايت هاي اينترنتي نزديک به خود دستور داده‌اند براي فعاليت خبري به نفع احمدي نژاد و دولت نهم در انتخابات شوراها آماده شوند". آفتاب درباره گردانندگان پشت پرده اين سايت ها مي نويسد: "اين سايت هاي خبري شامل سايت "کسري" که زير نظر يکي از مشاوران جوان احمدي نژاد اداره مي شود، "مبارزين" که با يکي از مسئولان سازمان بهزيستي مرتبط است، "آسمان" نزديک به يکي از مشاوران ارشد احمدي نژاد، "رجا" وابسته به طيف حاميان مصباح يزدي، "خدمت" سايت تبليغاتي احمدي نژاد در ايام انتخابات رياست جمهوري، "آبادگران" وابسته به يکي از اعضاي اقليت شوراي شهر تهران، "سپهر" به مسئوليت معاون يکي از مشاوران سابق احمدي نژاد، "نوسازي" که مقالات تند و تيز همسر غلامحسين الهام در آن منتشر مي شود و "ديدار" وابسته به يکي از مسئولان پيشين روابط عمومي وزارت رفاه هستند.»

پروژه مشترک

همين خبرگزاري از "پروژه مشترک سايت هاي نزديک به مقامات دولتي" در جريان انتخابات پيش رو نيز خبر داده و درباره جزييات آن نوشته است: "گفته مي‌شود مسؤولان ستادهاي انتخاباتي دولت تصميم دارند در صورت لزوم نسبت به تاسيس حداقل دو سايت خبري ديگر هم اقدام کنند". به نوشته سايت آفتاب "وظيفه اصلي اين سايت‌ها" در انتخابات آينده "در وهله اول انتشار اخبار و تحليل‌هايي است که به بي کفايتي اصلاح طلبان در اداره شوراهاي شهر و روستا و نيز فساد مالي آنها" بپردازد و در وهله دوم "مقابله با ليست‌هاي انتخاباتي گروه‌هاي سياسي و تشکل‌هاي اصولگرا و راست و نيز حاميان قاليباف شهردار تهران".

همزمان قائم مقام جمعيت ايثارگران، تشکلي که حامي اصلي احمدي نژاد در انتخابات گذشته بود نيز در روزهاي اخير انتقادات تندي را متوجه سايت هاي نزديک به دولت کرد. لطف‌الله فروزنده با اظهار تاسف از وضعيت سايت هاي نزديک به دولت و حجم تخريبي که متوجه نيروهاي خودي در جبهه راستگران مي کنند، گفت: "برخي سايت‌ها كه غالباً در اختيار افراد كم سن و سال و بچه‌هاي كم‌سواد و بي‌تجربه در عرصه سياسي قرار گرفته است، بازيگران اين تخريب‌ها و درگيري‌ها هستند".

سعيد ابوطالب يکي از اعضاي آبادگرمجلس نيز چندي پيش به همفکرانش در دولت توصيه کرد که کنترل سايت هاي نزديک به خود را در دستور کار قرار دهند. ابوطالب گفت: "دولت فكر نكند اگر يك سري سايت رسمي و يا غيررسمي تاسيس كند به نفعش است، چون اينها در چارچوب قانون و بخشنامه عمل نمي كنند و در درازمدت به اپوزيسيون تبديل مي شوند".

او همچنين تاکيد کرد: "اين سايت ها از يك بخشي از دولت حمايت مي كنند، بخش هاي ديگر دولت را مي كوبند و چون اثر نقش تخريبي در درازمدت بيشتراست، نهادهاي مختلف دولتي، جاهاي ديگر دولت را تضعيف مي كنند. اين اتفاق افتاده و سايت هايي كه مي شناسيد از بخشي از دولت حمايت مي كنند، يكي از رئيس جمهور، يكي از سخنگو، ديگري از معاون رئيس جمهور و همه اينها بخش هاي ديگر دولت را مي كوبند. لذا در مجموع دولت توسط همين سايت هايي كه توسط خودش حمايت مي شود تضعيف مي شود".

اما وزارت ارشاد، بي توجه به اين هشدارها تنها به هدف محدود کردن مطبوعات "غيرخودي" مي انديشد. توقيف چندين نشريه شهرستاني، افزايش فشار بر مطبوعات محلي، و حالا نيز "ساماندهي" سايت هاي بي نام و نشان. کاري که شايد به درد فتح دوباره شوراها و انتخابات خبرگان بخورد.

درست در روزهايي که مقايسه سفرهاي استاني محمود احمدي نژاد با امام اول شيعيان بالا گرفته، يک شهروند ساده بعد از يک جمع و ضرب ساده تردر وبلاگش نوشت: "1 ميليارد و 800 ميليون تومان رقم يک دور سفرهاي استاني به دور کل استان¬هاي کشور..."[سايت عدالتخانه]

درباره سفرهاي استاني احمدي نژاد، مخالفان و موافقان سخنان زيادي گفته اند. اما آخرين اظهار نظر، که متعلق است به قاسم روانبخش، دبير سياسي هفته نامه پرتو، ارگان مصباح يزدي، "خال بالا" ست.

"برادر قاسم" كه در همايش" سوم تير نقد از درون يك گام به پيش" سخن مي‌گفت، تعريف تازه اي از "نقد" پيش روي حاضران گذاشت. وي که معتقد بود "اگر بخواهيم نقدي نيز به اين دولت بكنيم حق ماست" به مقايسه محمود احمدي نژاد با امام اول شيعيان پرداخت. خبرنگاران اين بخش از جلسه را چنين گزارش کرده اند: "اين فعال سياسي[برادر قاسم] با بيان اينكه اگر مجموعه‌ شعارهاي دولت احمدي‌نژاد را بررسي كنيم متوجه مي‌شويم شبيه شعارهاي علي [ع] است خاطر نشان کرد: يكي از شعارهايي كه حضرت علي [ع] در دوران امامتشان مطرح مي‌كردند، ساده‌زيستي و حذف تشريفات بود و اكنون نيز احمدي‌نژاد اين شعار را مطرح مي‌كند ما ديديم كه وي از كاخ سعدآباد آمد و در پاستور اقامت كرد گرچه عده‌اي او را به خاطر اين عمل مسخره كردند."

وي نمونه قابل توجه ديگري هم براي اين مقايسه داشت: سفرهاي استاني محمود احمدي نژاد. چگونه؟ خبر جلسه را مرور مي کنيم: "وقتي سفرهاي استاني رؤساي جمهور قبل را با احمدي‌نژاد مقايسه مي‌كنم به اين نتيجه مي‌رسم چرا كه آنها در سفرهاي خود هزينه‌هاي بسياري مي‌كردند و يك وعده‌ غذايي‌شان شامل چندين خورشت بود اما در حال حاضر مي‌بينيم كه دولت نهم در اين ارتباط چگونه عمل مي‌كند و اعضاي هيأت دولت در سفرها يك غذاي معمولي مانند چلوكباب و كوبيده در ظرف‌هاي يكبار مصرف مي‌خورند من خود در سفر وي [احمدي‌نژاد] به قم مشاهده كردم."

لذا "احمدي‌نژاد نبايد از تيتر برخي از روزنامه‌ها و رسانه‌ها بترسد او بايد بداند كه نخبگان و مردم و دانشگاه با او هستند. چيزي كه حضرت علي[ع] در مبارزه با مفاسد اقتصادي همراه خود نداشت."

مقايسه اي که پيش از برادر قاسم، محمود احمدي نژاد، خود کليد اوليه اش را زده بود: "در باره سفرهاي استاني هم بايد بگويم برخي فکر مي کنند کشور و سيستم اداري آن مثل ساعت کار مي کند. اما حضرت اميرالمومنين[ع] براي مالک اشتر مي نويسد: زماني از وقتت را براي مواجهه رودرو با مردم قرار بده. تجربه نشان داده است که با در مرکز نشستن و گزارش خواندن دردي دوا نمي شود. بايد رفت و ديد و شنيد و در محل تصميم کارشناسي گرفت."[ از سخنان احمدي نژاد در ديدار با دانشجويان بسيجي]

حالا اين رفتن و ديدن و شنيدن، يک خرج مختصري هم دارد که ارقام متفاوتي درباره آن به گوش مي رسد.خبرهاي رسمي مي گويد: "معاونت برنامه‌ريزي و امور عمراني فرمانداري نظرآباد براساس مصوبه فرمانداري طي نامه‌اي به تمامي واحدهاي توليدي اعلام كرده كه هر واحد توليدي و صنعتي بايد مبلغ 500 هزار تومان براي برگزاري انتخابات خبرگان رهبري و شوراها و برگزاري اجراي طرح ملي نفوس و مسكن و تامين هزينه‌هاي سفر رييس جمهور به اين شهر به استانداري كمك مالي كنند."[اعتماد ملي]

و يا: "در حالي كه يك مقام آگاه در وزارت نفت از تخصيص 200 ميليارد تومان از بودجه شركت ملي نفت براي سفرهاي استاني احمدي نژاد خبر مي‌دهد، اغلب اعضاي هيات مديره اين شركت در مورد جزييات اين بودجه سكوت اختيار كرده‌اند. به گفته اين مقام آگاه، اين بودجه در شرايطي مصوب شده كه اكثر اعضاي هيات مديره شركت ملي نفت مخالف آن بوده‌اند و درنهايت در جلسه اخير هيات مديره با اصرارهاي وارده از سوي برخي مقامات وزارت نفت به تصويب رسيد... محدث، ‌عضو هيات مديره و مديرعامل شركت ملي اكتشاف هم ضمن تاييد اختصاص اين بودجه به سفرهاي استاني رييس جمهور، از هر نوع اظهارنظري خودداري كرد و مسوول جوابگويي به جزييات اين تصميم هيات مديره شركت ملي نفت را دبير هيات مديره دانست. محدث، در عين حال پيرامون نتايج سفرهاي استاني رييس جمهور گفت: با بررسي سفرهاي استاني دو سال گذشته مشاهده مي‌شود كه اكثر استان‌هاي محروم، همانند كردستان و سيستان و بلوچستان، كمترين بهره‌مندي را از مصوبات صورت گرفته دراين سفرها داشته‌اند ..."[سرمايه]

در اين بين يک شهروند ساده هم ، به يک جمع و ضرب ساده تر دست زده است: "فرض مي¬کنيم که رئيس جمهور و هياٴت همراه شامل وزرا و معاونين و محافظين و چندتايي خبرنگار، حداکثر جمعي حدود 70 نفر باشند و بليط رفت و برگشت هواپيما با احتساب متوسط فاصله استانها تا تهران به ازاي هر نفر، 100هزار تومان دربيايد.[7ميليون تومان]هزينه رفت و آمد بين شهرها با ماشين سواري را هم يک ميليون تومان در نظر مي¬گيريم. اگر متوسط هر سفر را 3 روز در نظر بگيريم و هر نفر در روز 10 هزار تومان غذا مصرف کند و روزانه 30 نفر هم ميهمان اين جمع باشد، مي¬شود 3 ميليون تومان.آن چيزي که از سفرهاي استاني مي¬دانيم، اين است که معمولا برنامه کاري از صبح زود آغاز مي¬شود و تا حدود 12 نيمه شب ادامه دارد و مسئولين در همان محل استانداري مي¬خوابند و اگر جلسه هياٴت دولت باشد، صبح همان روز در همان محل، جلسه را برگزار مي¬کنند. با اين همه فرض مي¬کنيم که براي اقامت 3شب هر نفر مبلغ 100هزار تومان خرج مي¬شود...."[سايت عدالتخانه]

نويسنده اين سايت تنها کسي نيست که چلوکباب هاي کوبيده اي را که آقايان در"ظرف هاي يک بار مصرف" مي خورند جمع و ضرب مي کند؛ اما "برادر قاسم" از معدود کسانيست که در مقايسه محمود احمدي نژاد با امام دوازدهم شيعيان، امتياز اضافه تري به رئيس دولت مهرورزي مي دهد: "احمدي نژاد .... بايد بداند که نخبگان و مردم و دانشگاه با او هستند.چيزي که حضرت علي[ع] ...همراه خود نداشت!"

چند روز پيش هنگامي که تلويزيون جمهوري اسلامي مثل هميشه صحنه هايي از قتل و کشتار فلسطيني ها توسط ارتش اسراييل را نمايش مي داد يکي از نزديکان ما با در هم کشيدن چهره خود، درخواست کرد که تلويزيون را خاموش کنيم.

او که بيش از پنجاه سال سن داشت، گفت: از زماني که به ياد دارم، هميشه بحث کشت و کشتار فلسطيني ها مطرح بوده است! اين
ماجرا کي تمام مي شود؟

داستان فوق نمونه اي از خستگي مردم دنيا از بيش از نيم قرن تداوم بحران فلسطين است، بحراني که به زخمي ناسور و خون چکان
تبديل شده و زندگي را بر بسياري از مردم دنيا بويژه مسلمانان و حتي بسياري از يهوديان تلخ و دردناک کرده است.

آيا بحران فلسطين در ذات خود لاينحل است و با نابودي يکي از دو طرف فلسطيني و يا اسراييلي حل مي شود؟ و يا اينکه قدرت هاي
منطقه اي و جهاني به ادامه اين بحران و خشونت ناشي از آن براي توجيه سياست هاي خود نياز دارند؟ و يا اينکه جامعه جهاني
براي حل مساله فلسطين اراده لازم را ندارد و کاهلي مي کند؟

از سه فرضيه نهفته در پرسش هاي بالا، به باور من، مورد نخست، محلي از اعراب ندارد و از قضا اعتقاد به اينکه حذف يکي از دو طرف
بحران راه حل نهايي است خود يکي از علت هاي پايدار ادامه درد و رنج فلسطيني ها و برخي از يهودي هاست.

فرض دوم اما به درجاتي درست است، اما به نظر مي رسد که خطرات ناشي از ادامه بحران فلسطين براي تماميت منطقه خاورميانه،
بسياري از کشورهاي منطقه را به ضرورت حل معضل فلسطين متقاعد کرده است. در واقع اغلب کشورهاي خاورميانه به اين نتيجه رسيده اند که بهره برداري سياسي و ايدئولوژيک از بحران فلسطين، ديگر به احتمال ورود خاورميانه به جنگي تمام عيار و ويرانگر نمي ارزد، از همين رو، برخي از کشورهاي عربي بيش از هر زماني به ضرورت دستيابي به صلح رسيده اند.

در اين ميان فرض سوم قابل تامل تر است. جامعه جهاني از سپتامبر سال 1991 علاقه خود را به حل بحران خاورميانه با برگزاري اجلاس
مادريد نشان داده است، اما اين شايد ظاهر قضيه باشد.

به گمان من، به رغم همه جنب و جوش هايي که مجموعه قدرت هاي بزرگ جهاني در کنار سازمان ملل براي حل مساله فلسطين
در طول 15 سال گذشته از خود نشان داده اند، اراده جامعه بين المللي براي حل اين بحران همچنان ضعيف به نظر مي رسد.

بزرگترين خطاي جامعه جهاني در برخورد با بحران خاورميانه اين است که حل بحران را به دوش دو طرف درگيري يعني فلسطيني ها
و اسراييلي ها انداخته است، در حالي که آنان با اتکاء به خود قادر به دستيابي به صلح نيستند. هر چند که اسراييل و فلسطيني ها قطعنامه هاي 242 و 338 شوراي امنيت سازمان ملل را به عنوان پايه بين المللي حل اختلافات خود پذيرفته اند، اما همه مي دانيم که از اين قطعنامه ها تفسير واحدي وجود ندارد. تعدد تفسيرها در واقع به صورت ابزاري در خدمت دولت هاي اسراييل در آمده است تا در مذاکرات دو جانبه با فلسطيني ها، با اتکاء به قدرت خود، در صدد تحميل تفسير خود به طرف مقابل برآيند.

مسئوليت شکل گيري چنين معادله ناعادلانه اي به دوش جامعه جهاني و بخصوص آمريکاست، زيرا آنها به جاي آنکه تفسيربين المللي
معتبر و لازم الاجرايي از قطعنامه هاي 242 و 338 ارائه کنند، دو طرف داراي قدرت نابرابر را براي دستيابي به توافق به حال خود
رها کرده اند. اين رها کردگي، آشکارا به سود طرف پر زورتر يعني اسراييل تمام شده و به نوبه خود به صورت يکي از موانع حل بحران
در آمده است.

به گمان من زمان آن فرا رسيده است که شوراي امنيت سازمان ملل تفسير صريح و روشني از قطعنامه هاي تصويبي خود در باره بحران
خاورميانه ارائه کند و اين تفسير اگر قرار باشد به حل بحران کمک کند، نبايد چيزي جز بازگشت اسراييل به خط مرزي چهارم ژوئن
1967 باشد.

چنين تفسيري حمايت کامل اعراب را در پي خواهد داشت و فلسطيني ها را نسبت به آينده شان اميدوار خواهد کرد، اما اسراييل قاعدتا
در برابر آن موضع خواهد گرفت. مسلما در داخل جامعه اسراييل نيروهاي صلح طلب بسياري وجود دارد که از تفسير مذکور حمايت
خواهند کرد، اما دولت اسراييل را مي توان متقاعد کرد که تنها راه دستيابي به صلح بازگشت به مرزهاي جنگ 1967 است و اگر متقاعد نشداعمال فشارهاي سياسي و حتي وضع تحريم هاي اقتصادي بين المللي عليه آن ضروري خواهد بود. روشن است که ايالات متحده آمريکا هيچ تمايلي به اين راه حل ندارد و به احتمال زياد با استفاده از حق وتوي خود در شوراي امنيت راه آن را سد خواهد کرد.

ساير کشورهاي جهان اما اگر اين ابتکار را مطرح کنند و محکم پشت آن را بگيرند، آمريکا براي خنثي کردن آن، گزينه هاي زيادي نخواهد
داشت.جرج بوش رئيس جمهور آمريکا هم اکنون ازايجاد يک کشور مستقل فلسطيني متکي به خود حمايت مي کند و از حق نبايد گذشت که در ميان روساي جمهور تاريخ آمريکا بوش به رغم شهرت سوءاش در حمايت يکجانبه از اسراييل، نخستين رئيس جمهور آمريکاست که به صراحت ازتاسيس کشور مستقل فلسطين حمايت کرده و در سخنراني هاي خود همواره از واژه «فلسطين» استفاده مي کند، کاري که بيل کلينتون نيز حاضر به انجام آن نبود.

به گمان من زمان آن رسيده است که بوش منظور روشن خود را از کشور مستقل فلسطين و حدود و ثغور آن بيان کند، تا مردم خاورميانه
بدانند که وقتي او بر متکي به خود بودن کشور فلسطين تاکيد مي کند، منظورش در چارچوب کدام مرز مشخص است.

مسلما اگر منظور بوش از کشور فلسطين چيزي بسيار کمتر از سرزمين هاي اشغالي سال 1967 باشد، ديگر نمي توان به علاقه وي به استقرارصلح در خاورميانه مطمئن بود، اما اگر او همان مرزهاي 1967 و يا چيزي بسيار نزديک به آن را مد نظر داشته باشد، در آن صورت لازم است که وي با تصويب اين نقطه نظر در شوراي امنيت سازمان ملل مخالفت نکند.

به باور من، اين نخستين گام ضروري و مهمترين مسئوليت جامعه بين المللي در برابر بحران فلسطين است، اما با اين گام مهم، فلسطيني ها
و اسراييلي ها به صلح نخواهند رسيد. گام ديگري نيز ضروري است که در ياداشت هفته آينده به آن خواهم پرداخت.